De vrienden van priester De L’Epée Gent

De vrienden van priester De L’Epée Gent
HARTELIJK WELKOM op onze nieuwe website!
Wij hopen dat u tevreden bent met de nieuwe structuur en vormgeving. Mvg, het bestuur.

Geschiedenis van de maatschappij van Gent “De vrienden van priester De L’Epée“

De maatschappij van Gent is één van de oudste dovenmaatschappijen in Belgie. De zucht om zich te verenigen zit de doven in het bloed. Ze hebben het moeilijk om zich te integreren in de horende maatschappij. Ze voelen ook de nood om zich te verrijken op sociaal, intellectueel en geestelijk vlak. Het doveninstituut in Gent, het St Gregoriusinstituut werd opgericht op 17 maart 1825.
Het is dan ook te verklaren dat in die tijd de oud-leerlingen vlug de behoefte ondervonden om ook als oud-leerlingen regelmatig samen te komen. De samenkomsten deden vlug de nood ontstaan om een echte vereniging op te richten.
Dat de vereniging, niettegenstaande afstanden en het moeilijke verkeer toch al zo vlug werd opgericht kan men toeschrijven aan twee feiten: Dat de Gentse dovenmaatschappij wel de oudste vereniging in Belgie is, werd lang betwijfeld. Lange tijd heeft de dovenmaatschappij van Luik beweerd de oudste te zijn, die gesticht werd in 1884, zoals ook het doveninstituut van Luik het oudste doveninstituut is in Belgie. Het getal op de oude vlag van de maatschappij die in het dovenmuseum Br. Leothard hangt: 1865- de vlag dateert van 15.08.1897 – werd gauw opgeplaatst, zonder het verleden secuur na te gaan, wat ze nochtans beter konden dan wij.
Enige tijd vóór 1960 kreeg Br. Swithinus van de dove voorzitter van de maatschappij van Gent: “ De vrienden van priester De L’Epée “ 2 documenten en een foto. Deze documenten kunnen als volgt omschreven worden:
  1. een gedicht van 26 november 1865, opgedragen aan Paul Martin, voorzitter van de dovenmaatschappij van Gent: “Abt de L’Epée”. Dit gedicht, versierd en gekleurd werd gemaakt doorLivinus Cosaert te Gent en dateert van 26 november 1865, zogezegd het stichtingsjaar van de Gentse maatschappij. Het werd “opgedragen aan Paul Martin, voorzitter der sociëteit van doofstommen ter gelegenheid van de verjaardag der geboorte van de “Abt de L’Epée”. Duidelijk is het dat het niet werd aangeboden bij de oprichting van de maatschappij, maar bij een feestviering die jaarlijks terugkwam en die ze al enkele keren meegemaakt hadden. Paul Martin moet naar dit gedicht te oordelen al enkele jaren vóór 1865 voorzitter zijn geweest . Hij was de eerste voorzitter van de maatschappij. Wat betekenen anders woorden: “VEEL JAREN”. Dit gedicht brengt hulde aan Priester De L’Epée, aan de voorzitter Paul Martin, aan de maatschappij “Abt de L’Epée”. Zou het niet mogelijk zijn dat het gedicht opgedragen werd aan Paul Martin voor zijn “JAREN LANG” voorzitterschap, bv. 5 of 10 jaar. Kunnen we blijven verdedigen dat het stichtingsjaar van de maatschappij 1865 is of het 1860 of misschien 1855?
  2. een lofgalm van de maatschappij “Abt de L’Epée” aan Dominicu Van Gendt ter gelegenheid van zijn 50ste verjaardag.
  3. een foto van de maatschappij van Gent “ Abt de L’Epée “ daterend van augustus 1867. Op de keerzijde stonden dan namen van de dove personen vermeld. De foto werd opgenomen door “Beirnaert Fres, peintres et photographes, rue des Romoleurs 4 Gand”. Op de foto staan ook de bestuursleden en men kan dit zien aan de symbolen, bv. Ze dragen allemaal dezelfde kenteken, dus dat van de maatschappij van Gent; Paul Martin draagt de voorzittersjerp, L. Cosaert heeft voor zich een boek liggen en heeft ook een pen in zijn hand, zaken die voor de secretaris voorbehouden zijn en E. Roeland draagt zijn armband, symbool van de commissaris.
In 1882 telde de maatschappij 30 á 35 leden. Bij de leden was er een oud-leerling van het doveninstituut van Antwerpen en een oud-leerling van het St Gregoriusinstituut. De maatschappij had een spaarkas en verkocht obligaties. Bij de verkiezing van 1886 werd Livinus Cosaert tot voorzitter gekozen en werd Henri De Meyer
ondervoorzitter.
Rond de jaren 1890 moet er in de maatschappij ruzie ontstaan zijn. Lucien Limbourg, dove werknemer in het St Gregoriusinstituut, samen met enkele “ rechtgeaarde” doven kon met de werking van deze maatschappij geen vrede nemen en vergaderde men in de Katholieke Werkmanskring in de jaren 1888-1890. Er werd daarom een nieuwe maatschappij gesticht, waarbij A. Vandevelde tot voorzitter werd gekozen en L. Limbourg tot ondervoorzitter. De maatschappij kreeg de naam: “Katholieke Vrienden” en bestond alleen uit Gentenaren. De “oudere” maatschappij werd zogenaamde maatschappij van de Groendreef. Er werd nu en dan toenadering gezocht met de nieuw opgerichte maatschappij, maar het vlotte niet.
Na de retraite van 1913 in het doveninstituut in Gent beslot men de maatschappij “ De Katholieke Vrienden “ te reorganiseren en Lucianus was één van de medestichters. Er werd ook besloten, om de twee maand, op een vergadering aan E.H. pastoor van het St jansparochie te vragen een godsdienstige onderrichting te geven. Vóór zijn bisschopswijding was het Monseigneur Seghers die deze taak nam. Lucianus werd als voorzitter verkozen van de vernieuwde maatschappij. Rond die tijd werd er door de Gentse doven nogal wat geroddeld over de werking van de maatschappij, maar het bestuur en de leden bleven trouw aan de doelstellingen die maatschappij zich gesteld had.
Tot in 1926 bleef broeder Ildefons, samen met Lucianus de leiding van de bond waarnemen. Dan werd broeder Bertrand de Broeder-leider van de maatschappij. Deze taak had hij al af en toe waargenomen en tot aan zijn dood was hij zoveel mogelijk aan wezig op de samenkomsten van de maatschappij. Br. Bertrand en Br. Ildefons vonden in Lucianus de ijverige medewerker en bezieler van de maatschappij. Vanuit het doveninstituut werden de beide maatschappijen gesteund, zowel “De Katholieke Vrienden” als de “De Vrienden van Rooigem”.
Op 3 februari 1921 werd er in de dovenmaatschappij van Gent “ De Vrienden van Rooigem” een sportafdeling opgericht. In een document, vermelden de standregels van deze afdeling, gedateerd op 1 mei 1944 lezen we: De voorzitter van Surdac was Herman Bovijn en de secretaris Edmond De Latte. In 1927 werd er door enkele doven een liefdadigheidsinstelling van doven opgericht die als naam had: “ L’abre de Noel”. Deze instelling groeide uit tot een maatschappij en was ontstaan door de onderlinge ruzie die er bestond in de maatschappij van de Groendreef. In “Ons Blad” van maart 1927 lezen we: “ Sinds september is er onder de Doofstommen van Gent en omtrek een maatschappij gesticht, met het doel haar leden een gezellige bijeenkomsten te bezorgen en jaarlijks een reis te ondernemen. Al 30 leden maken er deel van uit. De 2de zondag van elke maand van 17.00uu tot 19.00u s’avonds heeft er in de herberg “De Zwaan” Noordstraat 37, Gent, een algemene vergadering plaats. De inleg per lid en per maand is bepaald op 1Bfr, nochtans zijn de leden vrij meer te storten. Het bestuur van maatschappij is samengesteld uit bevoegde doofstommen, die er voor zullen zorgen dat, naast een aangenaam samenzijn, alles gespaard gaan met eerlijkheid en deugdzaamheid.
Namens het bestuur: Vande Velde Ad.”
In “Ons Blad” van 1927 werd deze tweede dovenmaatschappij van Gent “ De Reismaatschappij” genoemd die haar vergaderingen houdt in het lokaal “De Zwaan”. De toenmalige voorzitter was : W. Michielsen en de schatbewaarder: R. Wyngaert. In 1929 hadden er, zowel in de maatschappij van de “ Groendreef” als in de “Reismaatschappij” verkiezingen plaats; De verkozen zagen er als volgt uit: In de maatschappij van de” Groendreef”: In de “ reismaatschappij”: Wanneer we de samenstelling van beide besturen bekijken, dan zien we dat er twee personen in beide besturen een functie hadden, namelijk: A. Vande Velde is van de ene maatschappij voorzitter en van de andere ondervoorzitter. Ook L. Dumoleyn zit in beide besturen. We veronderstellen dat dze twee maatschapijen geen ruzie maakten met elkaar, maar gewoon naast elkaar bestonden en dat er een zekere samenwerking gegroeid was.
Tijdens de drie dagen van de Gentse Feesten van 1932 organiseerde het bestuur van de “Kerstboom” met toelating van het stadsbestuur van Gent omhalingen. Het doel van dze omhalingen werden als omschreven: “Eensdeels de kas te versterken van afdeling “Kerstboom” en andersdeel om een fonds te vormen voor tot standbrengen van ene nieuwe afdeling: “sport, Football en Athletiek”. In “Ons Blad” van 1933 lezen we het volgende: “Gent-Maatschappijen: Groendreef en De Zwaan – Om 10.00u vergadert men in het lokaal. Om
11.00u gezamenlijk bijwonen van de H.Mis in St Joannes Baptista-kerk. Deze H.Mis wordt opgedragen tot lafenis van de zielen van de afgestorven leden en weldoeners van de maatschappijen. Na de H.Mis zal E.H. pastoor een onderrichting geven, waarna het feestmaal in het Gesticht. De inschrijvingen tot het feestmaal bedraagt 13 Bfr. Te storten vóór 9 oktober bij M.L. Limbourg, Rooigemstraat 306 te Gent”.
Dit was de eerste maal dat er een gezamenlijk activiteit werd georganiseerd tussen twee maatschappijen. Spijtig stond de datum, waarop het feest had niet vermeld. Maar het was wel in 1933 en waarschijnlijk in de maand oktober of november omdat de betalingen vóór 9 oktober binnen zijn. Op 28 februari 1937 werd de Oud-leerlingenbond van het Doveninstituut van Gent: “De vrienden van Vader Triest” opgericht. Tijdens deze vergadering hadden afgevaardigden van de verschillende dovenmaatschappijen van Gent contact met elkaar. Onder stimulans van Br. Leothard, die Br Bertrand had opgevolgd als Broeder-leider van de Oostvlaamse Dovenverenigingen en Lucianus Limbourg werd er besloten te streven naar één grote bond, daar Lucianus Limbourg sinds 1913 voorzitter was van de maatschappij de “Katholieke Vrienden” vroeg hij om niet als voorzitter gekozen te worden omwille zijn leeftijd. Maar het bestuur van de vernieuwd maatschappij behield hem als Erevoorzitter. Op 21 maart 1937 had de eerst vergadering plaats van de vernieuwde maatschappij, die de naam “De vrienden van Rooigem” behield. De maatschappij telden al 80 leden. Het volgende bestuur werd gekozen: Op 8 augustus 1937 had de algemene vergadering plaats. De maatschappij telde toen al 126 leden. In het artikel in verband met deze algemene vergaderingen, verschenen in Het Volk op 11 augustus 1937, lezen we dat ook E. De Latte een actieve rol heeft gespeeld in verband met éénmaking van de dovenverenigingen in Gent. E. De Latte was ook de eerst voorzitter van de oud-leerlingenbond “De vrienden van Vader Triest”. Het programma van deze algemene vergadering omvatte een H.Mis in de St Jans-Baptistkerk waarna men in stoet naar “het Kruis van Rooigem” ging, waar bloemen werden neergelegd. Op het banket waren 150 doven aanwezig. Afgevaardigden van bevriende maatschappijen hadden er aan gehouden aanwezig te zijn. Na het banket en de toespraken ging men in groep naar het voetbalplein in de Nettestraat waar de sterkste voetbalploeg van Surdac uitkwam
tegen het Hollands elftal van Boschkapellen. De uitslag was 4-2 voor Surdac.
In de maand oktober 1937 besliste het bestuur dat in de toekomst de samenkomsten zouden plaats hebben op de 4de zondag van de maand, om zo aan Br. Leothard de kans te geven op de samenkomsten van de verschillende maatschappijen in Oost-Vlaanderen aanwezig te kunnen zijn. Tijdens de saemnkomsten zorgde het bestuur er voor dat er regelmatig een vorming of informatie werd gegeven; Bv. tijdens de samenkomst van 12 september 1937 waarop 106 leden aanwezig waren, werd door advocaat Vanden Brande informatie gegeven over ouderdomspensioenen en op 23 oktober 1937 behandelde een journalist van Het Volk, de heer Hervé Caluwaet het vraagstuk van werkloosheid.
In het verslag van het kerstfeest van de maatschappij van 1945 staat dat de maatschappij reeds 170 leden telde en dat de voorzitter Ed. Van Gendt dit kerstfeest prachtig heeft georganiseerd. Dit heeft hij gedaan samen met zijn bestuursleden: R. De Smedt, H. Deekens, H. Claeys, J. Bral, R. Rigo en R. Wijngaert.
In het verslag van de vergadering van 28 oktober 1947 staat het verheugend nieuws dat Surdac volledig aangesloten is bij de Gentse maatschappij.
Gedurende de maand december 1947 werd Br. Leothard ziek en moets hij strikte rust nemen. Na een langdurige ziekte overleed Br. Leothard in de nacht van 21 op 22 mei 1948. Als Broeder-leider werd hij opgevolgd door Br. Catellus.
Ter gelegenheid van zijn 85 jarige bestaan werd op 15 augustus 1948 te Gent het Congres van de Katholieke Doven georganiseerd door het Nationaal Verbond ( Navekados).
Tijdens de H.Mis in de kerk van St Barbara werd de nieuwe vlag van de Gentse maatschappij gewijd. Daarna gingen de deelnemers in stoet, met talrijke bondsvlaggen voorop en begeleid door de harmonie St Cecilia naar het stadhuis. Op het stadhuis sprak schepen Verhaest in naam van de burgemeester, de deelnemers toe en loofde het werk van Navekados. Hij wenste de congresleden veel succes. Krel Snauwaert, voorzitter van Navekados dankte de spreker voor zijn bemoedigende woorden. Daarna had er nog een plechtigheid plaats aan het monument van Koning Albert I. Om 13.00u had in het Doveninstituut in de Appelstraat een banket plaats, waarna de algemene vergadering volgde, die geopend werd door Karel Snauwaert, de voorzitter van het Verbond. Verschillende sprekers kwamen aan bod zoals E.H. Terlinck, proost van het Verbond, Karel Snauwaert,
senator Gabriel, schepen Verhaest en tot slot opnieuw de voorzitter van het Verbond. Op 22mei 1949 was er feest in de maatschappij. Drie verdienstelijke leden werden door de voorzitter E. Van Gendt gedecoreerd, namelijk: Na de uitreiking sprak A. Hellebuyck, voorzitter van de sportafdeling en wenste de voetballers van Surdac geluk met het verworven kampioenschap 1948-1949.
In “Onze Vriend” van maart 1961 lezen we het volgende: “Het bestuur van de Gentse maatschappij voor doofstommen, thans genaamd “De vrienden van priester De L’Epée” ziet er als volgt uit: De heer Edward Van Gendt werd, na verschillende jaren voorzitter te zijn geweest, erevoorzitter. Oprichting van een MIDDENBESTUUR: Daar er gedurende de laatste jaren onenigheid ontstond tussen de maatschappij “ De Vrienden van Rooigem” en de sportvereniging “ Surdac” werd er op 28 september 1959 door Br. Swithinus een brief verstuurd naar het bestuur van “De Vrienden van Rooigem” en “FC Surdac” met de vraag aanwezig te zijn op een vergadering waar de samenwerking tussen beide verenigingen zou kunnen besproken worden. Na 1947 zijn beide verenigingen uit elkaar gegroeid. Er hadden verschillende vergaderingen plaats. Deze vergaderingen liggen aan de basis van de naamsveranderingen van de maatschappij. Gedurende de daaropvolgende vergaderingen in 1960 en 1961 werd er gezocht hoe de beide verenigingen het bets in een sfeer van wederzijds vertrouwen konden samenwerken. Dit is niet altijd goed gelukt, waardoor de vergaderingen in 1962 niet meer doorgingen. Bijvoorbeeld op het feest van het 100 jaar bestaan van de maatschappij werden bestuursleden en leden van “FC Surdac” ook uitgenodigd. Op 13 augustus 1961 vierde de maatschappij haar 100 jarige bestaan en kreeg de titel van Koninklijk. Op 22 maart 1970 had een huldiging plaats ter ere van Edward Van Gendt, die een speciale ereteken 1ste klas ontving voor zijn jarenlange inzet, zowel in de maatschappij als bestuurslid, voorzitter en erevoorzitter, maar ook voor zijn inzet op nationaal vlak bij Navekados. Edward was een speciaal en begaafd man.
Op 4 december 1970 overlijdt Br. Swithinus. Hij wordt opgevolgd door Br. Maurice Buyens.
Op 17 oktober 1981 werd het 120 jaar bestaan gevierd van de maatschappij.
Op 15 juni 1985 vierde de maatschappij haat 125 jarige bestaan, Jozef Bral die voorzitter was tijdens de viering van het 100 jarige bestaan, was ook de voorzitter van de maatschappij.
Onder leiding van J. Bral (+) hebben de volgende personen als bestuursleden met hem samengewerkt, namelijk: F. Vanmoerkerke, Remi Putman (+), R. Lasseel, J. Vanhamme, L. Beirnaert, Y. Van Damme, MVan De Moortele (+), R. Ficquere (+), J. Verbustel (+), E. Breemersch (+), M. Reybroeck (+), G. Heirman, O. Bral( proost), Br. M. Buyens .
De fakel werd overgedragen aan Gino Heirman de huidige voorzitter sinds 1988. Onder leiding van de voorzitter hebben de volgende personen als bestuursleden samengewerkt en
dan gestopt en of overleden. F. Vanmoerkerke, J. Verbustel (+), E. Breemersch (+), L. Beirnaert, M. Reybroeck (+), M. Vandewalle, Martin Reunes, Marijn Reunes, J. Claeys, .P Buitenhuis, Th. Bekaert, Y. Van Damme Op 26 juni 2010 viert de maatschappij haar 150j bestaan. Het bestuur ziet er nu als volgt uit: